Početna Galerija Kontakt Istoričar Zavičanje Kulture
CRKVA SV. ARH. MIHAILA U SENTI 1751-2001. SRPSKA ČITAONICA U SENTI 1868-1957. STEVAN SREMAC „SENĆANIN“ SRP. CRK. PEV. DRUŠTVO „ZORA“ U SENTI 1886-1941. STEVAN SREMCA „SENĆANIN“  drugo dopunjeno izdanje PARASTOS STEVAN SREMCU 2006.aug.24. JOVAN DJORDJEVIĆ JOVAN – JOCA – VUJIĆ POČASNI GRADJANIN INICIJATOR JE... PČESA magyar srpski српски menu

 

FM Parfumes

 

 

 

Gemes-Roses

 

Sajtovi net

 

 



Crkva Svetog arhangela Mihaila 1751-2001
Rezime SR

Crkva Svetog arhangela Mihaila 1751-2001

Na insistiranje mađarskog plemstva i županija 15. avgusta 1751. godine, Marija Terezija donosi odluku o ukidanju Potisko-pomoriške granice, čime su vojni šančevi trebali biti predati županijama, a posledica ovog je da bi graničari trebali da pređu u civilnu službu. Ova odluka je izazvala ogromno nezadovoljstvo kod Srba graničara, pa je došlo do masovnog iseljavanja stanovnika iz ovih granica.

Da bi sprečila iseljavanje, Carica osniva Potiski krunski dištrikt a, iste godine donosi tekst Povelje o privilegijama. Ove privilegije su bile od ogromnog i dalekosežnog značaja za opstanak i život srpskog naroda u Potisju.

Sedamnaesta tačka Privilegije glasi: "U pomenutom Potiskom dištriktu vera, religija i crkveni obredi, kako na spoljnjem tako i na unutrašnjem polju, nadalje proslava praznika po starom kalendaru, kao i gradnja crkava i tornjeva, na osnovu datih i sa naše strane potvrđenih privilegija i dalje je potpuno slobodna i niko ih u tome ne sme ometati. Njihovi popovi zajedno sa zemljom su nepovredivi i njihove povlastice ostaju trajno u važnosti".

U takvom ambijentu se 1751. godine gradi Hram Svetog arhangela Mihaila.

Srpska pravoslavna crkva u Habzburškoj monarhiji da bi mogla da sprovede započete reforme i organizaciju parohijske mreže, traži podršku samih vernika u materijalnom pogledu. Srpsko stanovništvo se okuplja oko serbskih obščestava koja se pojavljuju u Karlovačkoj mitropoliji, a po ugledu su na tradicionalne crkvene opštine obnovljene Pećke patrijaršije.

Razvijen verski život pravoslavne crkvene opštine Svetog arhangela Mihaila u Senti počivao je, pre svega na vernicima kao živom telu crkve.

Jedna od osnovnih briga parohijske verske zajednice bilo je obrazovanje mladih, posebno u periodu kada su osnovne škole bile u isključivoj nadležnosti crkvenih opština. U poslednjoj deceniji osamnaestog veka u Senti je bila uređena srpska pravoslavna škola.

Kasnije, Carskim dekretom od 1812. godine dopušta se osnivanje i ženskih škola, pa se takva otvara 1862. godine.

Početkom i sredinom XIX. veka kada pored bogoslužbenih, počinje da se povećava i broj štampanih knjiga šire kulturne namene, Crkvena opština osniva 1859. godine Školski fond i Školsku Biblioteku kao odraz onih istih romantičarskih nacionalno - prosvetiteljskih shvatanja koja su dovele do osnivanja Matice srpske.

Crkveno-opštinska ustanova kao neka vrsta centralne organizacije se brinula o crkvi, školi i narodnim fondovima. Ona je izrasla u moćnu i bogatu versku instituciju zahvaljujući velikoj materijalnoj podršci vernika.

Krajem šezdesetih godina XIX. veka crkvene opštine Karlovačke mitropolije ulaze u novi period rada koji se završava izbijanjem Prvog svetskog rata. Završetkom istog dolazi do promene odnosa političke i crkvene opštine u korist ove druge.

U unutrašnjem uređenju crkvene opštine delovala je crkvena skupština i crkveni odbor kao izvršni organ skupštine u čijoj su nadležnosti bile crkva i škola. On bira paroha i učitelja, određuje im platu i upravlja crkveno-opštinskom imovinom.

Zahvaljujući takvoj poziciji, crkva i crkvena opština su imale značajnu ulogu u izgrađivanju moralnog kodeksa vernika.

Sredinom tridesetih godina XX. veka crkvenu opštinu je zadesila teška ekonomska kriza pa dolazi i do otuđenja-prodaje dela zadužbinske zemlje.

Drugi svetski rat i ulazak mađarske okupatorske vojske u Sentu donosi nove momente u radu crkvene opštine. U tom periodu dolazi do premeštanja Srpskog krsta u crkvenu portu.

Posleratne godine su izuzetno teške za slobodno delovanje crkve, koja je u svom radu sputavana ideologijom vladajuće Komunističke partije.

Dolazi i do nacionalizacije crkvenog imetka (zemlje i kuća), pa održavanje Crkve pada u potpunosti na teret vernika.

Raspadom SFR Jugoslavije i osudom politike aktuelne vlasti crkva je dovela sebe u položaj "ignorisane crkve", da bi 5. oktobra 2000. godine nastale demokratske promene dale nadu da se tretman vere i crkve reši na pravedan način.

Senćanskoj Crkvenoj opštini treba vratiti imetak od 12 kuća i 207 jutara zemlje čime bi se obnovio rad zadužbina.